Opłaty

Zgodnie z art. 5. i n. ustawy z 14 lutego 1991 r. „Prawo o notariacie” notariuszowi za dokonanie czynności notarialnych przysługuje wynagrodzenie określone na podstawie umowy ze stronami czynności, nie wyższe niż maksymalne stawki taksy notarialnej, właściwe dla danej czynności. Wynagrodzenie nie obejmuje kosztów przejazdu i innych niezbędnych wydatków, poniesionych przez notariusza w związku z dokonaniem czynności. Maksymalne stawki taksy notarialnej reguluje Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 28 czerwca 2004 r. w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej. Do wynagrodzenia należy doliczyć podatek VAT według stawki 23%.

Udzielenie informacji i wyjaśnień w sprawie czynności notarialnych jest bezpłatne.

Zgodnie z Art. 18. ust. 1. ustawy z 28 lipca 1983 r. podatku od spadków i darowizn notariusze są płatnikami podatku od darowizny dokonanej w formie aktu notarialnego albo zawartej w tej formie umowy nieodpłatnego zniesienia współwłasności lub ugody w tym przedmiocie. Notariusz jest zobowiązany m.in. pobrać należny podatek z chwilą sporządzenia aktu notarialnego.

W myśl art. 10. ust. 2. ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych notariusze są płatnikami podatku od czynności cywilnoprawnych, dokonywanych w formie aktu notarialnego. Dokonanie czynności cywilnoprawnej jest uzależnione od uprzedniego zapłacenia podatku.

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z 27 sierpnia 2001 r. w sprawie pobierania przez notariuszy opłat sądowych od wniosków o wpis do księgi wieczystej, zamieszczanych w aktach notarialnych, opłatę sądową od wniosku o wpis do księgi wieczystej, podlegającego zamieszczeniu w akcie notarialnym, strona czynności prawnej, na której spoczywa obowiązek poniesienia opłaty, uiszcza:

  1. gotówką, do rąk notariusza,
  2. na rachunek bankowy kancelarii notarialnej.

Zaznaczając w akcie notarialnym wysokość pobranej opłaty i powołując podstawę prawną jej określenia, notariusz wskazuje osobę wnoszącą opłatę oraz sposób uiszczenia, a także pozycję w ewidencji.  Jeżeli strona, na której spoczywa obowiązek opłaty, korzysta ze zwolnienia z tego obowiązku, notariusz zaznacza to w akcie notarialnym i podaje podstawę prawną zwolnienia. W przypadku uiszczenia opłaty gotówką, na żądanie osoby uiszczającej opłatę, notariusz wydaje pokwitowanie zawierające kwotę opłaty, dane notariusza, datę i numer aktu notarialnego, w którym zamieszczany jest wniosek o wpis do księgi wieczystej. Pobrane opłaty notariusz przekazuje, dokonując wpłaty na rachunek bankowy sądu rejonowego – właściwego do rozpoznania wniosku o wpis do księgi wieczystej – lub bezpośrednio w kasie tego sądu.

Taksa notarialna

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI

z 28 czerwca 2004 r.

w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej
(Dz. U. z 29 czerwca 2004 r. ze zmian.)

(wyciąg)

§ 3. Maksymalna stawka wynosi od wartości:

  1. do 3000 zł – 100 zł;
  2. powyżej 3000 zł do 10 000 zł – 100 zł + 3% od nadwyżki powyżej 3000 zł;
  3. powyżej 10 000 zł do 30 000 zł – 310 zł + 2% od nadwyżki powyżej 10 000 zł;
  4. powyżej 30 000 zł do 60 000 zł – 710 zł + 1% od nadwyżki powyżej 30 000 zł;
  5. powyżej 60 000 zł do 1 000 000 zł – 1010 zł + 0,4% od nadwyżki powyżej 60 000 zł;
  6. powyżej 1 000 000 zł do 2 000 000 zł – 4770 zł + 0,2% od nadwyżki powyżej 1 000 000 zł;
  7. powyżej 2 000 000 zł – 6770 zł + 0,25% od nadwyżki powyżej 2 000 000 zł, nie więcej jednak niż 10 000 zł, a w przypadku czynności dokonywanych pomiędzy osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu przepisów ustawy z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn nie więcej niż 7500 zł.

(…)

Rozdział 2

Czynności notarialne
Oddział 1

Akty notarialne

(…)

§ 9.1. Z zastrzeżeniem ust. 2., maksymalna stawka wynosi:

  1. za sporządzenie protokołu zgromadzenia wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub walnego zgromadzenia spółdzielni – 750 zł;
  2. za sporządzenie protokołu walnego zgromadzenia akcjonariuszy – 1100 zł;
  3. za sporządzenie protokołu zgromadzenia wspólników innej spółki niż wymienione w pkt. 1. i 2. albo protokołu posiedzenia zarządu, rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej spółki prawa handlowego – 500 zł.
  4. za sporządzenie protokołu zebrania wspólnoty mieszkaniowej – 300 zł;
  5. za sporządzenie protokołu zawierającego oświadczenie towarzystwa funduszy inwestycyjnych o zmianie statutu funduszu inwestycyjnego – 1000 zł.
  6. Za sporządzenie protokołu dokumentującego podwyższenie kapitału zakładowego spółki jako maksymalną stawkę przyjmuje się stawkę przewidzianą w §3, przy czym podstawą określenia tejże stawki jest różnica pomiędzy wysokością podwyższonego kapitału zakładowego a wysokością dotychczasowego kapitału zakładowego.

§10. Maksymalna stawka wynosi

  1. za sporządzenie protokołu niedojścia do skutku licytacji, przetargu lub losowania nagród – 100 zł;
  2. za sporządzenie protokołu przyjęcia dokumentu na przechowanie – 50 zł, a za przechowanie dokumentu, od każdego dokumentu, za każdy rozpoczęty miesiąc – 20 zł;
  3. za sporządzenie innego protokołu – 200 zł.

§10a.1.Za sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia ustawowego lub testamentowego, uzupełniającego aktu poświadczenia dziedziczenia w zakresie spadkobierców dziedziczących gospodarstwo rolne maksymalna stawka wynosi 50 zł.

  1. Za sporządzenie protokołu dziedziczenia maksymalna stawka to 100 zł.
  2. Za sporządzenie protokołu otwarcia i ogłoszenia testamentu maksymalna stawka wynosi 50 zł.
  3. Za wystawienie zaświadczenia o powołaniu wykonawcy testamentu maksymalna stawka to 30 zł.

Oddział 2

Wypisy, odpisy i wyciągi

§12.1. Za sporządzenie wypisu, odpisu lub wyciągu z akt notarialnych lub innego dokumentu maksymalna stawka wynosi 6 zł za każdą rozpoczętą stronę.

  1. Za stronę uważa się tekst obejmujący nie mniej niż 25 wierszy.

Oddział 3

Poświadczenia

§13. Maksymalna stawka wynosi:

  1. za poświadczenie własnoręczności podpisu albo odcisku palca osoby niepiśmiennej lub niemogącej pisać:
    1. na dokumentach, jeżeli przedmiot jest oznaczony sumą pieniężną – 1/10 maksymalnej stawki, jaka należałaby się, gdyby dokument sporządzono w formie aktu notarialnego, nie więcej jednak niż 300 zł,
    2. na pełnomocnictwach i innych dokumentach – 20 zł;
  2. za poświadczenie zgodności odpisu z okazanym dokumentem, za każdą stronę – 6 zł;
  3. za poświadczenie czasu okazania dokumentu, za każdą stronę – 6 zł;
  4. za poświadczenie pozostawania przy życiu:
    1. w celu otrzymania emerytury, renty lub innych świadczeń z ubezpieczenia społecznego – 5 zł,
    2. w innym celu – 30 zł;
  5. za poświadczenie pozostawania osoby w określonym miejscu – 30 zł.

Oddział 4

Doręczanie oświadczeń

§14. Za doręczenie stronie przeciwnej oświadczenia wniesionego ustnie do protokołu albo wręczonego lub przesłanego notariuszowi maksymalna stawka wynosi 40 zł.

Oddział 5

Protesty

§15.1. Za sporządzenie protestu maksymalna stawka wynosi przy wartości kwoty ulegającej zaprotestowaniu:

  1. do 1000 zł włącznie – 5 zł;
  2. powyżej 1000 zł – 5 zł + 0,5% od nadwyżki ponad 1000 zł, nie więcej jednak niż 2500 zł.
  3. Jeżeli osoba, przeciwko której protest ma być skierowany, uczyni zadość wezwaniu przed sporządzeniem protestu, maksymalna stawka wynosi połowę stawki określonej w ust. 1.

Oddział 6

Inne czynności

§16. Za dokonanie czynności notarialnej niewymienionej w przepisach poprzedzających maksymalna stawka wynosi 200 zł.

Rozdział 3

Zwiększenie wynagrodzenia za dokonanie czynności notarialnej poza kancelarią notarialną

§17.1. Maksymalna kwota, o którą może być zwiększone wynagrodzenie za dokonanie czynności notarialnej poza kancelarią notarialną, wynosi:

  1. w porze dziennej – 50 zł,
  2. w porze nocnej oraz w dni wolne od pracy – 100 zł za każdą godzinę niezbędną do dokonania tej czynności od opuszczenia kancelarii do powrotu.
  3. Za porę dzienną liczy się czas między godziną 8 a 20.

Podatki

USTAWA

z 9 września 2000 r.

o podatku od czynności cywilnoprawnych

(tekst pierwotny: Dz. U. 2000 r. Nr 86 poz. 959) (tekst jednolity: Dz. U. 2005 r. Nr 41 poz. 399) (tekst jednolity: Dz. U. 2007 r. Nr 68 poz. 450

(wyciąg)

Rozdział 3

Podstawa opodatkowania oraz wysokość podatku

Art. 6.1. Podstawę opodatkowania stanowi:

      1. przy umowie sprzedaży:
        1. (...)
        2. zawieranej przez nierezydentów – równowartość w złotych kwoty zagranicznych środków płatniczych, określonej w zezwoleniu dewizowym, przeznaczonych na zapłacenie ceny,
        3. w pozostałych przypadkach – wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego;
      2. przy umowie zamiany:
        1. lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego na taki lokal bądź prawa do lokalu – różnica wartości rynkowych zamienianych lokali lub praw do lokali,
        2. w pozostałych przypadkach – wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego, od którego przypada wyższy podatek;
      3. przy umowie darowizny – wartość długów i ciężarów albo zobowiązań przejętych przez obdarowanego;
      4. przy umowie dożywocia – wartość rynkowa nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego;
      5. przy umowie o zniesienie współwłasności lub o dział spadku – wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego nabytego ponad wartość udziału we współwłasności lub spadku;
      6. przy ustanowieniu odpłatnego użytkowania, w tym również nieprawidłowego oraz odpłatnej służebności – wartość świadczeń użytkownika bądź osoby, na rzecz której ustanowiono służebność, za okres, na jaki prawa te zostały ustanowione;
      7. przy umowie pożyczki i umowie depozytu nieprawidłowego – kwota lub wartość pożyczki albo depozytu;
      8. przy umowie spółki:
        1. przy zawarciu umowy – wartość wkładów wniesionych do majątku spółki albo wartość kapitału zakładowego,
        2. przy zmianie umowy – wartość wkładów powiększających majątek spółki albo wartość, o którą podwyższono kapitał zakładowy,
        3. przy dopłatach – kwota dopłat,
        4. przy pożyczce udzielonej spółce przez wspólnika lub akcjonariusza – kwota lub wartość pożyczki,
        5. przy oddaniu spółce rzeczy lub praw majątkowych do nieodpłatnego używania – roczna wartość nieodpłatnego używania, którą przyjmuje się w wysokości 4% wartości rynkowej rzeczy lub prawa majątkowego oddanego do nieodpłatnego używania,
        6. przy przekształceniu, podziale lub łączeniu spółek – wartość majątku wniesionego do spółki albo wartość kapitału zakładowego,
        7. przy przeniesieniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej rzeczywistego ośrodka zarządzania spółki kapitałowej lub jej siedziby – wartość kapitału zakładowego;
      9. (...)
      10. przy ustanowieniu hipoteki – kwota zabezpieczonej wierzytelności
    1. Wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku – z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia – oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności, bez odliczania długów i ciężarów.
    2. Jeżeli podatnik nie określił wartości przedmiotu czynności cywilnoprawnej lub wartość określona przez niego nie odpowiada – według oceny organu podatkowego – wartości rynkowej, organ ten wezwie podatnika do jej określenia, podwyższenia lub obniżenia w terminie nie krótszym niż 14 dni od dnia doręczenia wezwania, podając jednocześnie wartość według własnej, wstępnej oceny.
    3. Jeżeli podatnik, pomimo wezwania, o którym mowa w ust. 3., nie określił wartości lub podał wartość nieodpowiadającą wartości rynkowej, organ podatkowy dokona jej określenia z uwzględnieniem opinii biegłego lub przedłożonej przez podatnika wyceny rzeczoznawcy. Jeżeli organ podatkowy powoła biegłego, a wartość określona z uwzględnieniem jego opinii różni się o więcej niż 33% od wartości podanej przez podatnika, koszty opinii ponosi podatnik.
    4. Jeżeli z treści czynności cywilnoprawnych, wymienionych w ust. 1. pkt 6., wynika prawo żądania świadczeń, które nie mogą być oznaczone pod względem wielkości w chwili zawierania umowy, podstawę opodatkowania ustala się w miarę wykonywania świadczeń. Organ podatkowy może jednak, za zgodą podatnika, przyjąć do podstawy opodatkowania prawdopodobną wartość wszystkich świadczeń za okres trwania czynności.
    5. W przypadku zawarcia umów, o których mowa w ust. 1. pkt 6., na czas nieokreślony, podstawę opodatkowania może stanowić zgodnie z oświadczeniem podatnika:
      1. wartość świadczeń za lat 10 albo
      2. wartość świadczeń należnych w miarę wykonywania umowy.
    6. W przypadku zawarcia umowy, o której mowa w ust. 1. pkt 8. lit. e, na czas nieokreślony, przepis ust. 6. stosuje się odpowiednio.
    7. W przypadku zmiany umów wymienionych w ust. 1. pkt 6. podstawę opodatkowania stanowi:
      1. przy przedłużeniu okresu, na jaki zawarto umowę – wartość świadczeń ustalona według zasad przewidzianych w ust. 1 pkt 6. oraz w ust. 5. i 6.;
      2. przy podwyższeniu wartości świadczeń – różnica wartości świadczeń według zasad przewidzianych w ust. 1 pkt 6. oraz w ust. 5. i 6.
    8. Od podstawy opodatkowania, o której mowa w ust. 1. pkt 8., odlicza się:
      1. kwotę wynagrodzenia wraz z podatkiem od towarów i usług, pobraną przez notariusza za sporządzenie aktu notarialnego umowy spółki albo jej zmiany, jeżeli powoduje ona zwiększenie majątku spółki albo podwyższenie kapitału zakładowego;
      2. opłatę sądową związaną z wpisem spółki do rejestru przedsiębiorców lub zmianą wpisu w tym rejestrze, dotyczącą wkładu do spółki albo kapitału zakładowego;
      3. opłatę za zamieszczenie w „Monitorze Sądowym i Gospodarczym” ogłoszenia o wpisach, o których mowa w pkt 2.;
      4. wartość wkładów do spółki lub powiększających jej majątek, wartość kapitału zakładowego lub jego podwyższenia, kwoty dopłat, kwoty lub wartość pożyczek udzielonych spółce przez wspólnika (akcjonariusza) oraz wartość rzeczy lub praw majątkowych oddanych spółce do nieodpłatnego używania przez:
        1. jednostki samorządu terytorialnego,
        2. Skarb Państwa;
      5. wartość wkładów do spółki albo wartość kapitału zakładowego wynikającą z umowy spółki lub jej zmiany, związanej z przekształceniem, podziałem lub łączeniem spółek, która była opodatkowana podatkiem od czynności cywilnoprawnych przed dokonaniem tych czynności;
      6. kwoty pożyczek udzielonych spółce kapitałowej przez wspólnika (akcjonariusza) oraz kwoty dopłat w spółce kapitałowej, które były opodatkowane podatkiem od czynności cywilnoprawnych, a następnie zostały przeznaczone na podwyższenie kapitału zakładowego.

Art.7.1. Stawki podatku wynoszą:

      1. od umowy sprzedaży:
        1. nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym – 2%,
        2. innych praw majątkowych  – 1%;
      2. od umów zamiany, dożywocia, o dział spadku, o zniesienie współwłasności oraz darowizny:
        1. przy przeniesieniu własności nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego i prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym – 2%,
        2. przy przeniesieniu własności innych praw majątkowych  – 1%;
      3. od umowy ustanowienia odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności – 1%, z zastrzeżeniem ust. 5.;
      4. od umowy pożyczki oraz depozytu nieprawidłowego – 2%, z zastrzeżeniem ust. 5.;
      5. (...)
      6. (...)
      7. od ustanowienia hipoteki:
        1. na zabezpieczenie wierzytelności istniejących od kwoty zabezpieczonej wierzytelności – 0,1%,
        2. na zabezpieczenie wierzytelności o wysokości nieustalonej – 19 zł;
      8. (...)
      9. od umowy spółki – 0,5 %.
    1. (...)
    2. Podatek pobiera się według stawki najwyższej:
      1. jeżeli podatnik dokonując czynności cywilnoprawnej, w wyniku której nastąpiło przeniesienie własności, nie wyodrębnił wartości rzeczy lub praw majątkowych, do których mają zastosowanie różne stawki – od łącznej wartości tych rzeczy lub praw majątkowych;
      2. jeżeli przedmiotem umowy zamiany są rzeczy lub prawa majątkowe, co do których obowiązują różne stawki.
    3. (...)
    4. Stawka podatku wynosi 20%, jeżeli przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej w toku czynności sprawdzających, postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub postępowania kontrolnego:
      1. podatnik powołuje się na fakt zawarcia umowy pożyczki, depozytu nieprawidłowego lub ustanowienia użytkowania nieprawidłowego albo ich zmiany, a należny podatek od tych czynności nie został zapłacony;
      2. biorący pożyczkę, o którym mowa w art. 9. pkt 10. lit. b, powołuje się na fakt zawarcia umowy pożyczki, a nie spełnił warunku udokumentowania otrzymania pieniędzy na rachunek bankowy albo rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.

USTAWA

z 28 lipca 1983 r.

o podatku od spadków i darowizn


(tekst pierwotny: Dz. U. 1983 r. Nr 45 poz. 207)
(tekst jednolity: Dz. U. 1997 r. Nr 16 poz. 89)
(tekst jednolity: Dz. U. 2004 r. Nr 142 poz. 1514) (wyciąg)

Rozdział 3

Podstawa opodatkowania

(…)

Art.9.1.Opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę, od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej:

      1. 9637 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej;
      2. 7276 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do II grupy podatkowej;
      3. 4902 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej.
    1. Jeżeli nabycie własności rzeczy i praw majątkowych od tej samej osoby następuje więcej niż jeden raz, do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza się wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych od tej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie. Od podatku obliczonego od łącznej wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych potrąca się podatek przypadający od opodatkowanych poprzednio nabytych rzeczy i praw majątkowych. Wynikająca z obliczenia nadwyżka podatku nie podlega ani zaliczeniu na poczet innych podatków, ani zwrotowi. Nabywcy zobowiązani są w zeznaniu podatkowym wymienić rzeczy i prawa majątkowe nabyte w podanym wyżej okresie.
    2. (...)
    3. W przypadku nabycia tytułem polecenia za zbywcę uznaje się odpowiednio darczyńcę lub spadkodawcę. W przypadku gdy darczyńca nakłada na obdarowanego tytułem polecenia obowiązek przeniesienia własności rzeczy lub przeniesienia (ustanowienia) praw na rzecz darczyńcy, za zbywcę uważa się obdarowanego.

(…)

Rozdział 4

Wysokość podatku

Art. 14.1. Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca.

    1. Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.
    2. Do poszczególnych grup podatkowych zalicza się:
      1. do grupy I – małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów;
      2. do grupy II – zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych;
      3. do grupy III – innych nabywców.
    3. Za rodziców w rozumieniu ustawy uważa się również przysposabiających, a za zstępnych także przysposobionych i ich zstępnych.
    4. (...)

Art. 15.1. Podatek oblicza się od nadwyżki podstawy opodatkowania ponad kwotę wolną od podatku, według następujących skal:


  1. Kwoty nadwyżki w zł Podatek wynosi
    ponad do
    1) od nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej
      10 278 3%
    10 278 20 556 308 zł 30 gr i 5% nadwyżki ponad 10 278 zł
    20 556   822 zł 20 gr i 7% nadwyżki ponad 20 556 zł
    2) od nabywców zaliczonych do II grupy podatkowej
      10 278 7%
    10 278 20 556 719 zł 50 gr i 9% od nadwyżki ponad 10 278 zł
    20 556   1644 zł 50 gr i 12% od nadwyżki ponad 20 556 zł
    3) od nabywców zaliczonych do III grupy podatkowej
      10 278 12%
    10 278 20 556 1233 zł 40 gr i 16% od nadwyżki ponad 10 278 zł
    20 556   2877 zł 90 gr i 20% od nadwyżki ponad 20 556 zł

    1. Nabycie własności w drodze zasiedzenia podlega opodatkowaniu w wysokości 7% podstawy opodatkowania; art. 9. ust. 1. nie ma w tym wypadku zastosowania.
    2. Przy ustalaniu wysokości podatku przyjmuje się kwoty wartości rzeczy i praw majątkowych określone w  art. 4. ust. 1. pkt 5. i w art. 9. ust. 1. oraz skale podatkowe określone w ust. 1., obowiązujące w dniu powstania obowiązku podatkowego z zastrzeżeniem ust. 4.
    3. Nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych w drodze darowizny lub polecenia darczyńcy podlega opodatkowaniu według stawki 20%, jeżeli obowiązek podatkowy powstał wskutek powołania się podatnika przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej w toku czynności sprawdzających, postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub postępowania kontrolnego na okoliczność dokonania tej darowizny, a należny podatek od tego nabycia nie został zapłacony.

(…)

Rozdział 5

Płatnicy

Art. 18.1. Notariusze są płatnikami podatku od darowizny dokonanej w formie aktu notarialnego albo zawartej w tej formie umowy nieodpłatnego zniesienia współwłasności lub ugody w tym przedmiocie.

    1. Płatnicy są zobowiązani:
      1. prowadzić rejestr podatku;
      2. pobrać należny podatek z chwilą sporządzenia aktu notarialnego, z zastrzeżeniem ust. 3;
      3. wpłacić pobrany podatek na rachunek urzędu skarbowego, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na siedzibę płatnika, w terminie do 7. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano podatek, a także przekazać w tym terminie deklarację o wysokości pobranego i wpłaconego przez płatnika podatku według ustalonego wzoru, wraz z informacją o kwocie podatku należnego poszczególnym gminom;
      4. przekazywać w terminie, o którym mowa w pkt 3., naczelnikowi urzędu skarbowego – właściwemu ze względu na siedzibę płatnika – odpisy sporządzanych aktów notarialnych dotyczących czynności, z tytułu których są płatnikami podatku.
    2. W przypadku określonym w art. 12. notariusz nie oblicza i nie pobiera podatku.
    3. (...)
    4. Minister do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia:
      1. sposób pobierania podatku przez płatników, w tym szczególnie czynności związane z poborem podatku, zakres pouczeń udzielanych podatnikom oraz treść rejestru podatku,
      2. wzór deklaracji, o której mowa w ust. 2. pkt 3., oraz szczegółowy zakres danych w niej zawartych, w tym zwłaszcza dane płatnika, kwotę pobranego podatku w danym miesiącu, kwotę potrąconego wynagrodzenia z tytułu poboru podatku oraz kwotę podatku wpłaconego naczelnikowi urzędu skarbowego,
      3. sposób sporządzania informacji o łącznej kwocie podatku należnego poszczególnym gminom, uwzględniając konieczność prawidłowego poboru podatku przez płatników.

Art. 19.1. Dłużnicy spadkodawcy lub osób, którym przysługują wierzytelności z tytułu zapisu (dalszego zapisu), wkładu oszczędnościowego na podstawie dyspozycji wkładem na wypadek śmierci lub umorzenia jednostek uczestnictwa funduszu inwestycyjnego otwartego bądź specjalistycznego funduszu inwestycyjnego – otwartego na podstawie dyspozycji uczestnika tych funduszy na wypadek jego śmierci – są zobowiązani przekazać naczelnikowi urzędu skarbowego, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania wierzyciela, informację o dokonanych wypłatach (zwrocie długu) i ich wysokości, w terminie 14 dni od dnia wypłaty.

    1. (...)
    2. (...)
    3. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio przy wypłacie przez spadkobierców należności w gotówce przypadającej z tytułu zapisu, dalszego zapisu lub polecenia testamentowego.
    4. Osoby, które dopuściły do wypłaty z naruszeniem przepisów ust. 1–4., odpowiadają za zobowiązania podatkowe solidarnie z podatnikiem do wysokości wypłaconych kwot.
    5. Jeżeli przedmiotem aktu notarialnego, który ma być sporządzony, lub dokumentu, co do którego notariusz ma uwierzytelnić podpis, ma być zbycie praw do spadku albo zbycie lub obciążenie rzeczy bądź praw majątkowych uzyskanych tytułem określonym w art. 1, notariusz może dokonać tych czynności tylko za uprzednią pisemną zgodą naczelnika urzędu skarbowego albo po przedstawieniu zaświadczenia wydanego przez naczelnika urzędu skarbowego, potwierdzającego, że nabycie jest zwolnione od podatku, że należny podatek został zapłacony albo zobowiązanie podatkowe wygasło wskutek przedawnienia.

Opłaty sądowe

USTAWA

z 28 lipca 2005 r.

o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

(Dz. U. z 1 września 2005 r.)

(wyciąg)

Rozdział 3

Sprawy z zakresu prawa o księgach wieczystych

Art. 42.1. Opłatę stałą w kwocie 200 złotych pobiera się od wniosku o wpis w księdze wieczystej własności, użytkowania wieczystego lub ograniczonego prawa rzeczowego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

    1. Jeżeli wniosek dotyczy wpisu udziału w prawie, pobiera się część opłaty stałej proporcjonalną do wysokości udziału, nie mniej jednak niż 100 złotych.
    2. Od wniosku o wpis w księdze wieczystej własności, użytkowania wieczystego lub spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu na podstawie dziedziczenia, zapisu bądź działu spadku albo zniesienia współwłasności pobiera się jedną opłatę stałą w wysokości 150 złotych, niezależnie od liczby udziałów w tych prawach.

Art. 43. Opłatę stałą w kwocie 150 złotych pobiera się od wniosku o wpis:

      1. własności, użytkowania wieczystego, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu nabytego w wyniku podziału majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami;
      2. własności nieruchomości rolnej o powierzchni do 5 ha;
      3. praw osobistych i roszczeń;
      4. zmiany treści ograniczonych praw rzeczowych.

Art. 44. 1. Opłatę stałą w kwocie 60 złotych pobiera się od wniosku o:

      1. założenie księgi wieczystej;
      2. połączenie nieruchomości w jednej księdze wieczystej, która jest już prowadzona, niezależnie od liczby łączonych nieruchomości;
      3. odłączenie nieruchomości lub jej części;
      4. sprostowanie działu I–O;
      5. wpis ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym;
      6. dokonanie innych wpisów, poza określonymi w art. 42. i 43.
    1. Jeżeli założenie księgi wieczystej następuje w związku z odłączeniem nieruchomości lub jej części z istniejącej księgi wieczystej, pobiera się tylko jedną opłatę stałą określoną w ust. 1.

Art. 45.1. Opłatę stałą określoną w art. 44. ust. 1. pkt 1–3. pobiera się niezależnie od opłaty za dokonanie wpisu własności, użytkowania wieczystego lub spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu.

    1. Opłatę stałą określoną w art. 42. i 43. pobiera się odrębnie od wniosku o wpis każdego prawa, choćby wpis dwu lub więcej praw miał być dokonany na tej samej podstawie prawnej.
    2. Od wniosku o wpis hipoteki łącznej lub służebności pobiera się jedną opłatę stałą, choćby wniosek ten obejmował więcej niż jedną księgę wieczystą.

Art. 46. Od wniosku o wykreślenie wpisu pobiera się połowę opłaty należnej od wniosku o wpis.

Art. 47. Wydatki związane z drukiem księgi wieczystej i teczki akt tej księgi nie obciążają stron.

Art. 48. Od wniosku o złożenie do zbioru dokumentów pobiera się opłatę stałą, przewidzianą dla wniosku o wpis do księgi wieczystej.

Zwolnienie z opłat

Zgodnie z art. 6. ustawy z 14 lutego 1991 r. „Prawo o notariacie”, jeżeli strona czynności notarialnej nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ponieść żądanego przez notariusza wynagrodzenia, może wystąpić z wnioskiem do sądu rejonowego właściwego ze względu na jej miejsce zamieszkania o zwolnienie w całości lub w części od ponoszenia tego wynagrodzenia. Stosuje się to odpowiednio do osoby prawnej, która wykaże, że nie ma dostatecznych środków na ponoszenie wynagrodzenia żądanego przez notariusza. Sąd po ustaleniu, że zachodzi potrzeba dokonania czynności notarialnej, uwzględnia wniosek i wyznacza notariusza do dokonania żądanej przez stronę czynności notarialnej.